فیلم The Little Soldier 1963

فیلم «Le petit soldat» (سرباز کوچک) ژان-لوک گدار که در 1960 ساخته شد اما تا سال 1963 به‌خاطر پرداخت صریح به شکنجه فرانسوی‌ها علیه جدایی‌طلبان الجزایری توقیف شد، یک تریلر سیاسی آمیخته با داستان عاشقانه است. برونو (میشل سوبور) مأمور فرانسوی‌ای در ژنو است که در جنگی پنهان علیه جاسوسان عرب حامی قضیه الجزایر می‌جنگد. خسته از دستورهای مافوقش برای ترور مأموری دیگر به‌عنوان اثبات...

فیلم «Le petit soldat» (سرباز کوچک) ژان-لوک گدار که در 1960 ساخته شد اما تا سال 1963 به‌خاطر پرداخت صریح به شکنجه فرانسوی‌ها علیه جدایی‌طلبان الجزایری توقیف شد، یک تریلر سیاسی آمیخته با داستان عاشقانه است. برونو (میشل سوبور) مأمور فرانسوی‌ای در ژنو است که در جنگی پنهان علیه جاسوسان عرب حامی قضیه الجزایر می‌جنگد. خسته از دستورهای مافوقش برای ترور مأموری دیگر به‌عنوان اثبات وفاداری، او آرزوی فرار به برزیل را با دختر جوان دانمارکی و دوست‌داشتنی ورونیکا (آنا کارینا) در سر می‌پروراند. آیا آن‌ها موفق خواهند شد یا نه؟ اگر کسی این فیلم را در نظر دارد، احتمالاً پیش‌تر فیلم اول گدار، Breathless، را دیده است. آن فیلم، چه دوستش داشته باشید چه نه، اثری کلاسیک قرن بیستم است که هر سینماگر علاقمندی باید ببیند. فیلم دوم گدار در نگاه اول شبیه همان طرح به‌نظر می‌رسد: مردی بازی موش و گربه مرگباری را می‌ورزد و با زنی که از خطر بی‌خبر است، flirt می‌کند و چند برش پرشی (jump cut) هم دیده می‌شود. با این حال، «سرباز کوچک» پیچ‌وخم‌های خود را در داستان دارد و تکرار سادهٔ اثر پیشین نیست. علاوه بر این، تدوین منسجم‌تر و چینش صحنه‌ها قوی‌تر است؛ به‌سرعت احساس می‌شود گدار به سطحی بالاتر از فیلم‌های بعدی دههٔ 1960 خود رسیده است. برای تماشاگران نیم‌قرن بعدتر، وقتی جنگ الجزایر حتی در میان فرانسوی‌ها رو به فراموشی است، این فیلم شاید چندان اعلامیه‌گونهٔ سیاسی به‌نظر نرسد. با این حال، گدار گوشه‌هایی تلخ از اشاره به جنگ جهانی دوم را هم می‌گنجاند، گویی می‌خواهد بگوید همان نیروهایی که تنها پانزده سال پیش قهرمانانه در برابر هیتلر ایستادند اکنون علیه سرزمین استعماری خود دست به تجاوز می‌زنند. هرچند این فیلم کمتر درباره‌اش صحبت شده، برای من دست‌کم اندیشه‌برانگیزتر از «Breathless» بوده و پرسش‌های اخلاقی‌ای را مطرح می‌کند که هنوز در اروپا معنادارند و شامل چند چرخش شوکه‌کننده در داستان می‌شود. نقش آنا کارینا در این فیلم بسیار جالب است. او تازه به فرانسه آمده بود و فرانسوی‌اش هنوز ابتدایی بود، بنابراین گدار به او دیالوگ‌های کمی داد. در بیشتر سکانس‌ها او بیشتر شبیه عروسکی زیبا است، نمادی از دلبستگی برونو. گدار برای تأکید بر این که کارینا بیشتر جنبهٔ بصری دارد، صحنه‌هایی گذاشته که برونو او را برای چند دقیقه عکس‌برداری می‌کند در حالی که در حالت‌های مختلف قرار گرفته است. همان‌طور که فیلم‌های بعدی گدار نشان دادند، کارینا صرفاً زیبایی ظاهری نبود و استعدادی قابل توجه در بازیگری داشت، ولی نقشش در اینجا فرصت بروز آن استعداد را چندان فراهم نمی‌کند.